Voorrang bij een uitrit of erf: wie gaat er voor?
Kom je uit een uitrit (bijvoorbeeld een oprit, parkeerplaats of tankstation), dan verleen je voorrang aan al het verkeer op de weg: van links, van rechts en ook voetgangers op de stoep.
Je rijdt een uitrit uit en wilt rechtsaf. Van links nadert een fietser. Wie gaat eerst?
De regels op een rij
- Een uitrit herken je vaak aan een doorlopende stoep of een verlaagde band.
- 'Rechts gaat voor' geldt hier niet. Jij wacht op iedereen.
- Ook voetgangers die over de stoep langs de uitrit lopen gaan voor.
- Rij je een inrit in, dan let je extra op fietsers en voetgangers die rechtdoor gaan.
Een fietser die van links komt heeft hier gewoon voorrang. Kandidaten die 'rechts gaat voor' toepassen gaan de mist in.
Een bijzondere manoeuvre
Artikel 54 van het RVV 1990 noemt een rij bijzondere manoeuvres: wegrijden, achteruitrijden, uit een uitrit de weg oprijden, van een weg een inrit oprijden, keren, invoegen, uitvoegen en van rijstrook wisselen. Wie zo'n manoeuvre uitvoert, moet het overige verkeer voor laten gaan. Dat is een eigen regel, los van rechts gaat voor.
Voor een uitrit betekent dat: verkeer op de weg gaat altijd voor, ongeacht de kant waar het vandaan komt. Je hoeft dus niet te kijken wie rechts zit. Je wacht op iedereen: auto's, fietsers, scooters en voetgangers.
Hoe herken je een uitrit?
Een uitrit is een toegang tot een perceel, parkeerplaats, garage of tankstation. Vaak liggen er stoeptegels langs of over de uitrit, loopt de stoep door, en is de stoeprand verlaagd. Bij een gewone zijstraat daarentegen is de stoep onderbroken en ziet het wegdek eruit als een weg.
Op het examen is het onderscheid belangrijk, want bij een zijstraat geldt rechts gaat voor en bij een uitrit niet. Let op de details in de afbeelding: de stoep, het fietspad dat doorloopt, de verlaagde band.
Voetgangers en fietsers langs de uitrit
Voordat je de weg opdraait, kruis je meestal eerst een stoep of fietspad. Fietsers op dat fietspad en voetgangers op de stoep horen bij het overige verkeer, dus ook zij gaan voor. Rij daarom stapvoets en stop vóór het trottoir als je geen zicht hebt. Kijk niet alleen naar links en rechts op de weg, maar ook naar de stoep, want fietsers rijden vaak sneller dan je denkt.
Wat geldt er op een erf?
Een erf herken je aan bord G5. Binnen een erf mogen voetgangers de volle breedte van de weg gebruiken (artikel 44), mag je niet sneller dan 15 kilometer per uur (artikel 45) en mag je met een motorvoertuig alleen parkeren op aangeduide plaatsen (artikel 46). Bord G6 markeert het einde van het erf. Het RVV noemt het verlaten van een erf niet apart in artikel 54. Wel schrijven de uitvoeringsvoorschriften bij de borden voor dat een erfuitgang waar auto's een kruisende weg op rijden, wordt aangelegd als uitrit. Dan doe je een bijzondere manoeuvre en laat je het verkeer op de weg voorgaan, net als bij elke andere uitrit. Staat bord G6 een stuk vóór de kruisende weg, dan rijd je eerst een gewone weg op en bepalen op het kruispunt de borden, haaientanden of de gewone regels wie voorgaat.
Zo verlaat je een uitrit veilig
Rij stapvoets de uitrit op en stop vóór het trottoir of fietspad als je geen zicht hebt. Kijk eerst naar links, want verkeer van die kant bereikt je eerst, dan naar rechts, en nog eens naar links voor je optrekt. Zie je een fietser of voetganger aankomen, dan wacht je, ook al lijkt hij nog ver weg. Op een motor of scooter geldt hetzelfde, maar zit je laag op de weg en word je minder snel opgemerkt: wacht liever een seconde langer dan op een gunstig moment te hopen.
Waar staat dit in de wet?
- RVV 1990 art. 54
- Wie een bijzondere manoeuvre uitvoert, zoals uit een uitrit de weg oprijden of van een weg een inrit oprijden, laat het overige verkeer voorgaan.
- RVV 1990 art. 44 t/m 46
- Op een erf lopen voetgangers over de volle breedte, geldt maximaal 15 km/u en parkeer je alleen op aangeduide plaatsen.
Veelgestelde vragen
Oefen voorrang tot het vanzelf gaat
Dagelijkse 3D-sessies met directe uitleg. Gratis beginnen, zonder account.
Lees ook
- Voetgangers en zebrapadBij een zebrapad laat je voetgangers die oversteken of duidelijk willen oversteken voorgaan.
- Gelijkwaardig kruispuntOp een gelijkwaardig kruispunt (geen borden, geen haaientanden, geen verkeerslichten) gaat verkeer van rechts voor.
- Linksaf slaanSla je linksaf, dan laat je tegemoetkomend verkeer dat rechtdoor gaat of rechtsaf slaat voorgaan.
Andere voorrangssituaties
- Kruispunt: wie gaat voor?Op een kruispunt bepaalt eerst een agent of verkeersregelaar wie gaat, dan het verkeerslicht, dan het bord of de haaientanden.
- T-splitsingOp een T-splitsing zonder borden of haaientanden gaat verkeer van rechts voor.
- TramOp een gelijkwaardig kruispunt heeft de tram voorrang op al het andere verkeer, ook als hij van links komt.
- RotondeOp bijna alle rotondes in Nederland heeft het verkeer dat al op de rotonde rijdt voorrang.
- VoorrangswegRij je op een voorrangsweg (bord B1, de gele ruit met witte rand), dan heb je op kruispunten voorrang op al het kruisende verkeer, ook als dat van rechts komt.
- VoorrangsvoertuigenEen voertuig met blauw zwaailicht en tweetonige sirene (ambulance, brandweer, politie) is een voorrangsvoertuig en moet je voor laten gaan, boven alle andere regels.
- Y-splitsingEen Y-splitsing is voor het RVV gewoon een kruispunt.
- Onverharde wegBestuurders op een onverharde weg verlenen voorrang aan bestuurders op een verharde weg, ook als die van links komen.
- Militaire colonne en uitvaartstoetEen militaire colonne of een uitvaartstoet van motorvoertuigen mag je niet doorsnijden, ook niet als je zelf voorrang hebt.