Voorrangsregels op een kruispunt: gelijkwaardig of met voorrang

• Aanwijzingen van politie of een verkeersregelaar gaan boven alles.
• Daarna verkeerslichten, daarna borden en haaientanden, en pas als laatste: rechts gaat voor.
• Een voorrangskruispunt herken je aan het gele voorrangsbord (B1) op jouw weg of aan haaientanden en een bord B6 of B7 bij de zijwegen.
• Een kruispunt blokkeren mag nooit: rij alleen op als je aan de andere kant ruimte hebt.

Het RVV 1990 omschrijft een kruispunt in artikel 1 kort als een kruising of splitsing van wegen. Dat is ruimer dan je denkt: ook een T-splitsing en een Y-splitsing zijn kruispunten, en op al die plaatsen gelden dezelfde voorrangsregels. Een rotonde is een aparte weginrichting, maar ook daar volgt je voorrang uit borden en haaientanden.

Een gelijkwaardig kruispunt heeft geen borden en geen haaientanden, en ook geen verkeerslichten. Er geldt dan één regel: wie van rechts komt, gaat voor (artikel 15 lid 1). Bij drie of vier weggebruikers werk je van rechts naar links. Er zijn twee uitzonderingen: de tram, en verkeer van een onverharde weg dat voorrang verleent aan de verharde weg. Op de pagina over het gelijkwaardige kruispunt staat dit uitgebreid met een oefenvraag.

Op een voorrangskruispunt zet een bord de basisregel opzij. Op de voorrangsweg staat een geel-wit ruitvormig bord (B1) en kruisend verkeer ziet haaientanden op het wegdek, vaak met driehoekig bord B6 ('verleen voorrang'). Bij een stopbord (B7) moet je altijd stoppen bij de stopstreep, ook als er niemand komt, en daarna voorrang verlenen. Borden gaan boven de algemene regel (artikel 63 RVV), dus een bord heeft het laatste woord.

Voor de bestuurder met voorrang is dit makkelijk: je rijdt door. De bestuurder zonder voorrang wacht. Maar let op: voorrang geldt tot het bord 'einde voorrangsweg' (B2). Daarna is het volgende kruispunt weer gelijkwaardig, tenzij daar nieuwe borden staan.

Staat er een verkeerslicht, dan volg je dat, ook als je op een voorrangsweg rijdt (artikel 64: verkeerslichten gaan boven voorrangsborden). Regelt een agent of verkeersregelaar het verkeer, dan gaat diens aanwijzing weer boven de lichten (artikel 84). Die volgorde is: aanwijzing, verkeerslicht, bord of haaientanden, regel. Leer hem uit je hoofd, want de meeste lastige voorrangsvragen draaien om die ene vraag: wat gaat nu boven wat?

• 1. Regelt een agent of verkeersregelaar het verkeer?
• 2. Staan er verkeerslichten, en wat zeggen ze voor mijn richting?
• 3. Staat er een bord (B1, B6, B7) of liggen er haaientanden of een stopstreep op mijn weg?
• 4. Zo niet: komt er iemand van rechts, en is dat een tram of voertuig met sirene?
• 5. Kan ik aan de andere kant doorrijden zonder het kruispunt te blokkeren (artikel 14)?

Voorrangsvragen zijn zelden moeilijk door de regel zelf, maar door de volgorde waarin je ze toepast. Wie meteen naar rechts kijkt, mist de haaientanden op het wegdek. Wie alleen het bord ziet, vergeet het stoplicht erboven. Loop daarom bij elke afbeelding dezelfde lijst af, van boven naar beneden, en stop bij het eerste teken dat de voorrang regelt. De 3D-situatie hierboven laat dezelfde auto op drie manieren voorrang krijgen of verliezen: het voertuig verandert niet, alleen het teken.